Palet, yüklerin depolanmasını ve taşınmasını kolaylaştıran standart taşıma zeminidir; ancak her palet aynı değildir. Malzemesine göre palet çeşitleri beş ana grupta toplanır: ahşap, plastik, kompozit (presswood), metal ve karton. Bu rehberde her çeşidin güçlü ve zayıf yönlerini, maliyet yapısını ve hangi işe uygun olduğunu anlattık.
1) Ahşap palet
En yaygın ve ilk maliyeti en düşük çeşittir; kereste parçalarının çivilenmesiyle üretilir, tamir edilebilir. Zayıf yönleri: ağırdır (~25 kg), nem çeker ve çürür, kıymık ve çivi barındırır, ihracatta ISPM-15 ısıl işlem/fümigasyon zorunludur. Kısa ömür ve işlem masrafı, uzun vadede toplam maliyeti yükseltir.
2) Plastik palet
Enjeksiyon kalıpla üretilir; çok hijyeniktir, yıkanabilir, uzun ömürlüdür ve ISPM-15 gerektirmez. Zayıf yönleri: ilk maliyeti yüksektir, ağır yükte esneyebilir, hasar görünce genellikle tamir edilemez. Kapalı devre (dönüşlü) operasyonlarda ve hijyenin kritik olduğu hatlarda tercih edilir.
3) Kompozit (presswood) palet
Ahşap lifinin reçineyle yüksek sıcaklık ve basınç altında tek parça preslenmesiyle üretilir; sıkıştırılmış palet, pres palet veya sunta palet olarak da bilinir. Ahşabın maliyet dengesini plastiğin hijyen ve kararlılığıyla birleştirir: hafiftir (~14–20 kg), çivisiz ve kıymıksızdır, nemden etkilenmez ve ihracatta ISPM-15 gerektirmez. İç içe istiflenebildiği için boş depolamada yerden kazandırır. Ayrıntı için kompozit palet sayfamıza bakın.
4) Metal palet
Çelik veya alüminyumdan üretilir; en yüksek taşıma kapasitesini ve en uzun ömrü sunar. Ancak çok ağır ve pahalıdır, korozyon riski taşır. Ağır sanayi, otomotiv kalıpları ve özel dönüşlü sistemler dışında nadiren ekonomiktir.
5) Karton (presli kağıt) palet
Çok hafiftir ve tek yön hava kargoda tercih edilir; ISPM-15 gerektirmez. Ancak nemde dayanımını hızla kaybeder, taşıma kapasitesi düşüktür ve tekrar kullanılamaz. Hafif, tek seferlik sevkiyatlar dışında sınırlı bir çözümdür.
Hangi palet çeşidi hangi işe uygun?
- İhracat: ISPM-15 gerektirmeyen kompozit palet — bkz. ihracat paleti.
- Gıda / ilaç: hijyenik yüzey → kompozit veya plastik.
- Kapalı devre lojistik: plastik veya kompozit.
- Düşük bütçe, iç saha: ahşap.
- Ağır sanayi: metal; tek yön hava kargo: karton veya hafif kompozit.
Üç ana çeşidin madde madde karşılaştırması için kompozit–ahşap–plastik karşılaştırma yazımıza, ölçüler için palet ölçüleri rehberine göz atın.